tim berners lee

Web Tasarımı Nedir ? Tarihi ve Gelişimi

Resim : Tim Berners Lee //

Web site tasarımı, dijital yaratıcılığın bir biçimi haline geldi, grafik sanatlarının bir dalı olmaya aday ve ticaret alanlarının tüm sınırlarını zorluyor.

 

Web tasarımının temelleri ve başlangıç :

Web tasarımı, web geliştirmenin temeli ve en önemli yapısıdır. Web tasarımcısı görüntüleri kullanarak bir web sayfası hayal eden oluşturan/tasarlayan, yazılım dilini biçimlendiren, web sayfasının standardizasyonu ve kullanılabilirliğini düzenleyen kişidir.

Bir web site tasarımı bir çok farklı beceri, standart ve disiplin kullanır.
Web tasarımı deyince akla web ve grafik tasarımı, ara yüz tasarımı, yazarlık, standartlaştırılmış kodlama, kullanıcı ortamı ve arama motoru optimizasyonu gelmelidir.

Bazı insanlar tüm bu becerileri kendi başlarına yaparken, çoğu insan daha hızlı tasarım ve daha profesyonel bir yaklaşım için genellikle ekipler halinde çalışır. Daha kesin olmak gerekirse, ana iki unsurun ( tasarımcı ve geliştirici ) birlikteliği ile tasarım oluşur.
Web tasarımcısı bir web sitesinin ön kısmını (görünür kısmı) tasarlarken, web geliştirici bir web sitesinin işlevselliği ve arka ucu (kodlama kısmı) ile ilgilenir.

Web ve Web tasarımının tarihi

1989 yılı, CERN‘ de Tim Berners Lee, World Wide Web protokolünü daha evrensel hale getirme çalışmalarını başlattı.
1991’den 1993 arası yaptığı çalışmalar ile küresel hiper metin taşıma protokolünü W3, WWW olarak genişleterek oluşturduğunu duyurdu. ( İlk HTML web makalesi ve ilk web tarayıcısını da bu yıllar arası gene Tim Berners Lee tarafından oluşturulmuştur. )

1993 yılında, Mark Andreessen ve Erik Bina, Mozaic tarayıcısını yaptılar. O zamanlar pek çok farklı tarayıcı vardı ve bunların çoğu Unix platformu için yapılmıştı ve web sayfaları sadece metinsel tabanlıydı. Görüntü, resim veya sesler gibi medyatik öğeler için destek yoktu. Mozaik Tarayıcısı bunu değiştirme çalışmalarını bu yıllar test ederek yayınlandı.

W3C, Ekim 1994’te kuruldu, ve bu çalışma “birleştirilmiş protokollerin geliştirilmesi yoluyla WWW’yi tam potansiyel gücüne ulaştırma ve birlikte çalışmasını güvence altına alma hedefleri oluşturdu”. W3C ve bu alana yatırım yapan şirketler, program dillerini tarayıcılar üzerinde tekel olmaya teşvik etti. 1994 yılında Andreessen, geleneksel standardizasyon süreci olmadan kendi HTML etiketlerini yapan “Netscape Communications” şirketini kurdu.
Netscape 1.1, arka plan rengini ve metin biçimlendirmesini grafiklere dönüştürmek için komutlara sahipti ve bu o dönem tasarımcıların ilk tercihleri arasında yer aldı. 1996-1999 yılları arasında görülmemiş bir tarayıcı savaşı başladı. İki lider şirket, Microsoft ve Netscape, piyasadaki en popüler tarayıcı olmak için savaşıyordu. Bu dönemde özellikle CSS, JavaScript ve dinamik HTML gibi henüz çok yeni olan teknolojiler vardı ve bunlar bu büyük pastadan pay kapmak için sürekli dönüşüm ve değişim içinde oldular.

Web Tasarımının Evrimi

Yıl 1996. Microsoft, kendine has özellikleri ve etiketleri olan ilk rekabetçi tarayıcısını duyurdu. Aynı zamanda farklı CSS listelerini destekleyen ilk tarayıcıydı. Grafik etiketleri ilk olarak grafikleri ve verileri göstermek için kullanıldı, ancak kısa süre sonra tasarımcılar karmaşık çoklu sütunları ve o zamana kadar mümkün olmayan birden çok kodu düzenlemek için HTML ve grafiklerinin kullanışlı ve esnek yapısını keşfettiler.

Bu yıllar, web tasarımına ve estetiğine çok fazla dikkat edildi. Hitap ve etkileşim ise arka plandaydı. Bu dönemde bu çok anlaşılır bir tepkiydi, sadece metinsel tasarımdan birden bire resimlerin videoların yer aldığı tasarım arka plan kodlamaları, oldukça çekici bir dünya sunmuştu..

Aşırıya gitmek bazen oldukça komik tasarımlara yol açıyordu. Zorlama karmaşık projeler oluşturmak için web tasarımcıları gene aynı düzeyde karmaşık grafik yapılarını kullanmak zorunda kaldılar. Çok garip uygulama deneyenler bile oldu, örneğin : grafik hücrelerinde boş bir alan bırakmak için boş bir GIF transparan resmi kullanıldı.

Artık, hazır olmayan tasarım kodlarını web tasarımcıları değişmesi yönünde zorluyordu. Bu günümüze dek gelen bir sürekli değişimi tetiklemiş oldu.

Resmi CSS kuralları, Aralık 1996’da kabul edildi. Bu, HTML kodunun sunumdan daha semantik olmasını ve bu şekilde web erişilebilirliğini geliştirmesini sağladı.
Bu dönemde Flash yazılımı geliştirildi (önceden Futuresplash olarak biliniyordu). Başlangıçta basit bir görünüm aracıydı ve web tasarımcılarının yalnızca standart HTML kodlamasından ötesine geçmesine izin veriyordu. Flash çok hızlı bir gelişim içine girdi ve popülaritesi oldukça arttı. Kendi başına bir site oluşturuyor, sohbet ediyor, video yapıyor ve oldukça etkileyici animasyonlar hazırlıyordu.
Bu hızlı akım gene geldiği hızda yavaşça tercih sebebi olmaktan çıktı, nedenleri ise, saldırıya karşı korumasız olması, tarayıcıların yürütmesi için ek yazılıma ihtiyaç duyması, açılış ve yükleme hızlarının çok yüksek olması vs.

İlk savaşların sonu

1998 yılında, Netscape şirketi Netscape Communcator’ı açık kaynak lisansı altında yayınladı. Ve bu şekilde binlerce programcının bu yazılımı geliştirmesine izin verdi. Bu arada, Netscape şaşırtıcı bir karar alarak gelişimini durdurmaya ve sıfırdan başlamaya karar verdi. Aynı yıl web standardizasyon projesi oluşturuldu ve HTML ve CSS uyumluluğu geliştirildi. 2000 Microsoft için sürprizlerle dolu bir yıl oldu, Mac açtığı davada, rekabet kurulu mahkemesinin verdiği kararla, Microsoft İnternet Explorer kodlarını açık kaynak olarak piyasaya sürmek zorunda kaldı. Ve bunu gelen işletim sisteminden bağımsız hale getirdi. Artık kullanıcılar çok tarayıcı seçeneğine sahiptiler. Bu Mac için inanılmaz bir zafer oldu. Ve bu çok önemliydi, çünkü HTML 4.01 ve CSS 1’i destekleyen ve uyumluluğunu artıran ilk tarayıcı olma özelliği Microsoft’un elindeydi. Ve bunu işletim sistemine bağlı tutuyor diğer tarayıcılara izin vermiyordu. Mac için adeta bir zaferdi bu. Gene bu yıllarda Netscape, AOL‘e satıldı ve bu tarayıcı savaşlarında resmi bir yenilgi olarak kabul edildi.

 

Araçlar ve teknolojiler

Günümüzde web tasarımcıları dahil oldukları süreçlere bağlı olarak artık çok farklı bir araç setleri kullanıyor. Tasarım araçları daha yeni standartları ve yazılım sürümlerini desteklemek için zamanla güncellendi, ancak ilkeler değişmedi. Web ve grafik tasarımcıları, web veya prototip tasarımı için görüntüler oluşturmak için vektör ve raster grafikler kullanıyor. Bugün kullanılan bir web sitesi oluşturma teknolojisi, elle veya WYSIWYG kod tablosuyla yazılabilen standartlaştırılmış emir etiketleri içeren sayfalar halindedir.

En yaygın kullanılan kod dilleri : HTML, PHP, CSS, JS, ASP

En yaygın kullanılan resim uzantıları : GIF, PNG, JPG

En yaygın kullanılan video uzantıları : MPEG, AVİ

En yaygın kullanılan ses uzantıları : MP3, M3U, WAV

 

Resim : Tim Berners Lee

Bu yazının https://smallseotools.com/ sitesi tarafından kullanılan içerik testinde benzersizliği ve orijinalliği onaylanmıştır. 03.07.2021